OUD EN WIJS: In Nederland komt er nooit revolutie, want hier mag je niet op het gras lopen. Karl Marx (1818 – 1883)

Iedere week bespraken Louis en Sophie in hun uitzendingen in 2021 op vrijdagavond in de rubriek ‘Oud en Wijs’ een bijzondere spreuk of citaat. Je kunt ze hier teruglezen. Vandaag een bijzonder citaat over de Nederlandse politiek van Karl Marx.

 

In zijn tijd werd Karl Marx omarmd maar ook gezien als die man met die opruiende ideeën.  In die tijd werden fabrieksarbeiders in de fabriek bezocht door een mannen die kwamen  vertellen over Marx en dat ze lid moesten worden van de bond, en vaak werden zij er ook weer uitgebonjourd. Wat zou zo’n man als Marx nu eigenlijk weten over Nederland? 

Maar misschien zal je dat toch verbazen! Zijn moeder was Nederlands en zijn vader had een Amsterdamse rabbijn als stiefvader. Zijn oom Martin was fabrikant van tabaksdozen in Nijmegen, zijn oom David advocaat in Amsterdam en Paramaribo en zijn tante Sophie trouwde een tabakshandelaar in Zaltbommel. Zij gaven Marx een tijdlang onderdak toen hij zonder geld zat en Das Kapital aan het schrijven was. Marx en oom Lion konden het goed vinden met elkaar, bij een sigaartje in de opkamer in ‘Bommel, niet wetende dat diezelfde oom de grootvader zou worden van Gerard en Anton Philips, die een wereldconcern uit de grond zouden stampen. 

Hoewel er altijd mensen zijn die er anders over denken, is de meerderheid van de Nederlanders trouw aan het gezag, dat merkte bijvoorbeeld Troelstra toen hij in navolging van Rusland en Duitsland in 1918 in Nederland de revolutie probeerde uit te laten breken. 
Ook in de Tweede Wereldoorlog was dit het geval, tot groot genoegen van het Duitse leger, dat een dienst in ons land als een soort vakantie beschouwde, hier liep je het minste risico, ondanks de aanslagen van het verzet. Nederland heeft zich jarenlang bekwaamd in het overleg, na de wilde jaren ’60, het zogenaamde polderen. Ook in de tijd die Marx in ons land doorbracht vierde overleg hoogtij.  

In 1872, in ons land voor een congres van de socialistische Eerste Internationale en sprak hij de opvallende woorden ‘dat er landen zijn, en als ik uw instituties beter kende zou ik daar wellicht Holland bijvoegen – waar de arbeiders langs vreedzame weg hun doel kunnen bereiken.’ 
En daar heeft hij gelijk in gehad, want tot op de dag van vandaag is er geen revolutie geweest in Nederland!