Salon van Weleer

  Sinds 1975 is iedereen verplicht in de auto een gordel te dragen. Dat ging niet van harte. Diverse reclamecampagnes van het aloude Postbus 51 moesten de mensen ervan doordringen dat het dragen van een gordel levensreddend kon zijn. Daarvoor was er om te beginnen een naamsverandering nodig; eerst heetten ze ‘veiligheidsgordels’. Automobilisten vonden dat zij wel zelf voor de veiligheid zorg konden dragen. Maar dat is buiten de andere verkeersdeelnemers gerekend. Geen enkele automobilist gaat van huis met het idee ‘laat ik vandaag eens een vreselijk ongeluk krijgen’, en toch gebeuren zij dagelijks. De uitvinding van de veiligheidsgordel is de Britse luchtvaartpionier George Cayley. De gordel was er dus al voor de auto en zelfs voor het vliegtuig. Cayley, ook uitvinder van de rupsband, experimenteerde met zweefvliegtuigen: grote vleugels met een karretje eronder in de vorm van een bootje. Die konden vliegend van een heuvel afdalen. Om de piloot te beschermen werd er een gordel gebru...

RECEPT VAN WELEER  Feta en olijvencake Sophie, de eerste huishoudster van mevrouw Belle de Fleurdelis, was op haar oude vertrouwde fiets, haar ‘coursier en acier’ zoals de Franse chef-kok van mevrouw, Louis, het noemde, onderweg naar het dorp. Ze had dat eens aan mevrouw gevraagd, wat de betekenis daarvan was. Belle was nu eenmaal wat beter onderlegd in het Frans dan Sophie. Die had al op jonge leeftijd de schoolbanken moeten verruilen voor een betrekking bij een mevrouw. Dat had zij eigenlijk best jammer gevonden, maar zo lagen de kaarten nu eenmaal. Bovendien hadden vader en moeder dan één mond minder te voeden in het karige huishouden dat zij voerden. Aan de andere kant had zij in de loop der jaren een heleboel opgestoken in het huishouden van de financieel zeer goed voorziene Belle de Fleurdelis. Niet alleen hoe zo’n huishouden reilde en zeilde, ook de avonturen die mevrouw had beleefd openden haar ogen voor wat er buiten de villa van Weleer plaatsvond. Plus de bijzondere mense...

Kookboeken zijn er in alle soorten en maten, vaak geschreven door ‘keukenmeiden’ met namen als ‘Betje’ of ‘Aaltje’, maar de eerste vrouw die een kookboek uitgaf onder haar eigen naam, was Rijntje Biljardt in 1840. Toen verscheen ‘Rijntje Biljardt, de door veeljarige ondervinding geleerde keukenmeid’ met als ondertitel ‘Verzameling van onderrichtingen hoe men teh moet aanleggen om op eene zuinige en smakelijke wijze in het huishouden gebruikelijke spijzen toe te bereiden, zoowel wat het koken, braden en stooven betreft, als het droogen en bereiden van confituren, enz.’ Een kookboek dat niet alleen chique gerechten bevat, maar ook het voedsel voor de meer eenvoudige dis.  Het is aannemelijk dat zij niet alle gerechten zelf bedacht heeft, aangezien sommige recepten in verschillende oude uitgaven terugkomen. Die zijn wellicht overgenomen uit de verschillende kookschriftjes die in de huizen waar zij kookte gebruikt werden, oude familierecepten gebruikte en haar eigen bedachte gerechten ...

1 Aprilgrappen zijn internationaal, in Frankrijk heet het ‘poisson d’avril’, Aprilvis, in Engelstalige landen ‘April Fools’ Day’ en in Rusland heet het ‘День Дурака’, Dyen Doeraka’, Dag van Dwaasheid. Over de oorsprong van de 1 aprilgrap bestaan veel verschillende verhalen. Er wordt gedacht dat de overgang van de Juliaanse naar de Gregoriaanse kalender in 1582 de oorsprong was, toen Nieuwjaar werd verplaatst van de periode van 25 maart tot 1 april naar 1 januari. Wie dit weigerde te accepteren of vergat kreeg grappige presentjes of werd uitgenodigd voor niet-bestaande feestjes. In Nederland wordt vaak gedacht dat het te maken heeft met het ontzet van Den Briel op 1 april 1572, oorsprong van het gezegde ‘Op 1 april verloor Alva zijn bril’. De gevreesde Hertog van Alva was door Filips II van Spanje met een leger naar de Lage Landen gestuurd om het verzet van de protestanten te breken. Bij Den Briel begonnen de Geuzen aan de opmars.  Waarschijnlijker is dat het is ontstaan uit het Fra...

Het zal u wellicht niet ontgaan zijn dat het deze week 50 jaar geleden is dat de opnamen voor de epische oorlogsfilm ‘A bridge too far’. Het zou destijds met een budget van 25 miljoen dollar de duurste film aller tijden worden. Voor Nederland was het een ongekende invasie van wereldberoemde sterren die allemaal aan de film meewerkten. Daarnaast werden er elke dag honderden figuranten ingezet voor de diverse massascènes. Het script voor de film was geschreven naar het boek van de Iers-Amerikaanse schrijver Cornelius Ryan. Die werkte in 1941 als journalist in Londen bij de Daily Telegraph, waar hij de luchtoorlog in Europa voor versloeg. Toen Amerika zich in de oorlog mengde vloog hij onder meer mee met 14 bombardementsmissies van de Amerikaanse luchtmacht. Later voegde hij zich bij het 3e Leger onder leiding van generaal George Patton en volgde daar de verrichtingen in Europa tot het einde van de oorlog in 1945. Na het verzamelen van informatie en het afnemen van meer dan 1000 interview...

Het bezoek van Kiki, de Indische collega van Louis, de Franse chef-kok van mevrouw Belle de Fleurdelis in de villa van Weleer, (zie Recept van Weleer 238) was uitgelopen op een bijzonder gezellige avond. Na het verorberen van de romige kip in pindasaus, naar recept van dezelfde Kiki, was er een jolige sfeer ontstaan. De twee mannen haalden herinneringen op aan de tijd dat zij samen hadden gewerkt in de keuken van een baron en barones in Parijs. Aan de bijzondere gerechten die zij voor feestelijke gelegenheden klaar hadden gemaakt, de liflafjes waar mevrouw de barones zo van hield en het bijzondere gezelschap waar zij in hadden verkeerd.  Dat waren niet alleen de gasten die door de heer en mevrouw des huizes werden ontvangen, ook het personeel dat in en rond het paleisachtige gebouw werkzaam was. De eenogige tuinman, bijvoorbeeld, die de naar 17e-eeuws voorbeeld ingerichte tuinen om het huis moest onderhouden. Omdat hij door het gebrek van een oog moeite had met het zien van diepte,...