FOTO VAN WELEER

 

Patent op de muis!

Hoewel de computer voor mensen boven de, pak ‘m beet, 55 vaak nog vele geheimen herbergt, de jongere generaties kunnen ermee lezen en schrijven, letterlijk en figuurlijk. Kinderen leren bijna al een tablet gebruiken voor ze fatsoenlijk kunnen lopen. Veel handelingen gaan bijna automatisch en zijn o, zo vanzelfsprekend. Maar die generatie boven de 55 heeft het allemaal zien komen en heeft moeten leren ermee om te gaan. Desondanks zijn grapjes als ‘ga met de muis naar de bovenkant van het scherm’, waarbij iemand de muis daadwerkelijk op het scherm plaatst, zijn inmiddels wel achterhaald. En wie heeft er niet om Wim Kok gelachen die met de muis naar een monitorscherm wees, alsof het een laserpointer betrof?

Maar die zaken zijn allemaal uitgevonden moeten worden. En op 17 november 1970, nu dus 53 jaar geleden, werd in Amerika het eerste patent gegeven op een computermuis. Uitgevonden en ontwikkeld door Douglas Engelbart, een boerenzoon uit Portland, Oregon. Geboren in 1925, dus in het pre-computertijdperk. Hij is in 2013 overleden, en heeft daarmee de implementatie van zijn uitvindingen en de wereldwijde verbreiding ervan mee kunnen maken. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende hij twee jaar als radartechnicus voor de Amerikaanse Marine. Aansluitend haalde hij een diploma in de elektrotechniek aan de universiteit van Oregon.

Het werk was niet waar hij op uit was, zijn droom was om individuele personen via de computer met elkaar te verbinden in een netwerk dat het in staat stelde informatie te delen en te vernieuwen op elk moment. Zijn ervaring in het lezen en interpreteren van radarbeelden, combineerde hij met het idee van samenwerkende software. Daarvoor haalde hij een doctoraat in elektrotechniek aan de universiteit van Californië. Daar werkte hij als assistent-professor voor hij een baan kreeg bij het Stanford Research Center, dat hem zijn eigen laboratorium gaf: het Augmentation Research Center. Daar werkte hij aan het uitvinden en perfectioneren aan apparaten voor het verwerken, manipuleren en weergeven van data. Tot dan moest dat allemaal met omslachtige en foutgevoelige sleutelkaarten of handmatig ingestelde elektronische schakelaars die nodig waren om computers te besturen, en gegevens moesten worden afgedrukt voordat ze konden worden bekeken. Zijn werk maakte het voor gewone mensen mogelijk om computers te gebruiken.

De uitvindingen die uit zijn laboratorium rolden hebben dat werk allemaal een stuk eenvoudiger gemaakt: de computermuis, de weergave via meerdere vensters, en hypermedia, waarmee teksten, beelden, video en geluid in één document kunnen worden weergegeven. Naast de muis, maakten hij en zijn collega William, onder meer de eerste joysticks, lichtpennen en de track ball. Nooit meer pons- en sleutelkaarten gebruiken! Het lab werd de tweede gebruiker van het Advanced Research Projects Agency Network (ARPANET), de voorloper van het internet.

In 1968 demonstreerde hij op een computer conferentie in San Francisco dat hij tegelijk en samen met een collega elders in Californië aan een document kon werken ‘in real time’ en tegelijkertijd ’s werelds eerste openbare video conferentie in een ander venster kon houden. Het heeft enkele tientallen jaren geduurd voor Engelbart de erkenning kreeg voor zijn werk die hij verdiende. In 1997 werd hem de hoogste eer in computerwetenschap toegekend, toen hij de A.M. Turing Award kreeg uitgereikt.