Doorgaan naar hoofdcontent

FOTO VAN WELEER 09-09-1913 eerste dodelijke ongeluk met een zeppelin




De mens heeft altijd willen vliegen. Dat dat niet zonder risico is, werd al duidelijk in het verhaal uit de Griekse mythologie over Icarus en zijn vader Daedalus. Daedalus was een groot architect en uitvinder, die voor koning Minos van Kreta het labyrint van Knossos ontwierp, om de Minotaurus gevangen te houden. Daarna mocht hij echter het eiland niet meer verlaten, want dan zou het geheim van het labyrint uit lunnen lekken. Om te ontsnappen maakte hij voor zichzelf en zijn zoon Icarus vleugels van was en veren. Daar mocht niet te dicht bij de zon gevlogen worden, omdat de was kon smelten. We kennen de afloop: Icarus was onvoorzichtig in zijn jeugdige overmoed, vloog te hoog en stortte neer. Een levensles was geleerd; hoogmoed komt voor de val.

De broers Montgolfier, zoons van een grote papierfabrikant, werden in de 18e eeuw op een idee gebracht toen zij  een dichtgeknoopt hemd dat bij een haardvuur hing om te drogen zagen opbollen. Zij gingen aan de slag en op 4 juni 1783 gaven zij hun eerste openbare demonstratie met een ballon, een 900 kubieke meter grote linnen zak, beplakt met papier. Nadat deze met hete lucht was gevuld werd er een afstand van 2 kilometer in 10 minuten mee afgelegd, waarbij een hoogte van 2 kilometer zou zijn bereikt. Op 14 juni en 11 september werden er demonstraties in Versailles gegeven in aanwezigheid van de koning. De eerste vrije vlucht met een persoon aan boord vond plaats  op 21 november, waarbij majoor markies François-Laurent d'Arlandes de lucht in ging.


Tijdens de Frans-Duitse Oorlog van 1870-71 zag de Duitse graaf Ferdinand von Zeppelin tijdens het beleg van Parijs dat Fransen met ballonnen de stad verlieten. Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog zag hij ook het militaire gebruik van ballonnen als waarnemer aan de Noordelijke kant. Dat gaf hem het idee voor een bestuurbare ballon, waar hij na zijn ontslag uit het leger aan ging werken. In 1895 kreeg hij een patent waar de meeste eigenschappen van de zeppelin al in verwerkt waren. Na het oprichten van het Gesellschaft zur Förderung der Luftschiffahrt (maatschappij ter bevordering van de luchtscheepvaart) en met een startkapitaal van 800.000 mark kon de bouw van start gaan.

Op 2 juli werd de eerste vlucht gemaakt, die nog door technische problemen werd geplaagd. Ook de tweede zeppelin verging het niet voorspoedig, beide motoren vielen uit en het luchtschip werd door een storm ernstig beschadigd. Pas de derde zeppelin, de LZ3 was succesvol en maakte 45 vaarten, waarna de Duitse krijgsmacht interesse toonde. De LZ3 werd aangekocht en als opleidingsschip gebruikt, tot het in 1913 uit de vaart werd gehaald en gesloopt.

De LZ14 deed op 9 september 1913 mee aan een marine oefening toen het plotseling door een zware storm werd overvallen. Het gas in de zeppelin koelde door de koude regen snel af, waardoor het luchtschip niet langer in de lucht kon blijven en 32 kilometer ten noorden van Helgoland in zee werd gedrukt. Van de 20 bemanningsleden verdronken er 14, waaronder de commandant Günther Hanne. Het schip brak in tweeën en de gondel zonk direct naar de bodem. De overige 6 wisten zich aan wrakstukken vast te klampen en werden gered door vissers en enkele torpedoboten. Het waren de eerste dodelijke slachtoffers die bij een Zeppelin ongeluk vielen.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden zeppelins ingezet om Londen en andere steden te bombarderen. Het beroemde ongeluk met de Hindenburg in 1937 in New Jersey, USA, markeerde het einde voor de grote luchtschepen.



Reacties

Populaire posts van deze blog

Oud en Wijs “DE MENS LIJDT HET MEEST, DOOR HET LIJDEN DAT HIJ VREEST.”

    Wekelijks deelt Louis de chef kok van Belle de Fleurdelis in de uitzending van ‘Breien met Louis en Sophie’ een spreuk met de kijkers. Deze spreuk is alom bekend. Maar waar komt die uitspraak eigenlijk vandaan? Louis is op onderzoek uit gegaan en is de bibliotheek gaan raadplegen en heeft alle encyclopédies doorgespit; de Grote Larousse, de Winkler Prince, de Encyclopedia Brittanica en zo kwam hij erachter dat er geen eenduidig antwoord op is te geven. In de loop der jaren hebben vele mensen zich afgevraagd wie deze regels heeft gedicht. De meest genoemde namen zijn: Petrus Augustus de Genestet, Jac. Revius, Nicolaas Beets, Guido Gezelle of Christiaan Huygens. De gedachte achter het versje is al vaak verwoord, bijvoorbeeld door Montaigne (1533-1592): “Qui craint de souffrir, il souffre déjà de ce qu’il craint” (‘Wie het lijden vreest, lijdt al door wat hij vreest’). Nico Scheepmaker vond de overeenkomst met een Engels versje van (mogelijk) Thomas Chatterton die leefde van ...

HET BIJZONDERE WOORD VAN VANDAAG: FLAMOES

Iedere week bespreken Louis en Sophie in hun uitzending op vrijdagavond een bijzonder woord en de oorsprong ervan. Je kunt hun verhalen hier teruglezen. Vandaag het leuke woord: FLAMOES  Even was er twijfel of Louis zich vergist had en dit een recept zou zijn met een spelfout waardoor het vla-moes moest zijn? Iets als Vanillevla met perenmoes, of zoiets.  Maar dat was het niet. De bedoeling was toch echt het woord flamoes! De betekenis is het vrouwelijk geslachtsdeel en het is misscien verrassend dat het helemaal niet duidelijk waar het vandaan komt.  Er wordt door de kenners wel een verband gesuggereerd met het Duitse Möse zoals dat eind 18e eeuw wordt aangetroffen, of Mütze, dat wij kennen als ‘muts’ in de betekenis ‘domme vrouw’, maar het element fla- blijft dan onverklaard.   Er is een woord ‘plamoes’, dat dunne slappe modder betekent, maar dat heeft ook geen aantoonbaar verband. Waarschijnlijk moet dan eerder gedacht worden aan een dialectvorm van het woord...

OUD EN WIJS: In Nederland komt er nooit revolutie, want hier mag je niet op het gras lopen. Karl Marx (1818 – 1883)

Iedere week bespraken Louis en Sophie in hun uitzendingen in 2021 op vrijdagavond in de rubriek ‘Oud en Wijs’ een bijzondere spreuk of citaat. Je kunt ze hier teruglezen. Vandaag een bijzonder citaat over de Nederlandse politiek van Karl Marx.   In zijn tijd werd Karl Marx omarmd maar ook gezien als die man met die opruiende ideeën.  In die tijd werden fabrieksarbeiders in de fabriek bezocht door een mannen die kwamen  vertellen over Marx en dat ze lid moesten worden van de bond, en vaak werden zij er ook weer uitgebonjourd. Wat zou zo’n man als Marx nu eigenlijk weten over Nederland?  Maar misschien zal je dat toch verbazen! Zijn moeder was Nederlands en zijn vader had een Amsterdamse rabbijn als stiefvader. Zijn oom Martin was fabrikant van tabaksdozen in Nijmegen, zijn oom David advocaat in Amsterdam en Paramaribo en zijn tante Sophie trouwde een tabakshandelaar in Zaltbommel. Zij gaven Marx een tijdlang onderdak toen hij zonder geld zat en Das Kapital aan het sch...