Voor 1911 was de Mona Lisa voornamelijk bekend in kunstenaarskringen. Een Da Vinci blijft natuurlijk een Da Vinci, maar voor het grote publiek was het geen trekker. Het schilderij is tamelijk klein, 77 x53 cm, en de voorkeur ging lang uit naar grotere werken. Bovendien heeft L Gioconda, zoals het schilderij ook wordt genoemd vanwege het huwelijk van Lisa di Noldo Gherardini met de veel oudere maar zeer rijke koopman Francesco del Giocondo. Een huwelijk met Giuliano de Medici ging eerder niet door omdat de invloedrijke familie na een religieuze opstand uit Florence werd verjaagd.
Ook heeft Lisa geen wenkbrauwen, wat allang niet meer als schoonheidsideaal werd gezien. Toch was het voor kunstkenners interessant, omdat Da Vinci om het slechte gebit van de dame te verbergen de ‘sfumato’ uitvond. Dit is een techniek waarbij de overgang tussen gebieden zó vloeiend en nauwelijks waarneembaar gebeurt, dat de contouren enigszins onscherp worden en er een nauwelijks waarneembare mistsluier over de suggestie van een glimlach en de mondhoeken lijkt te hangen. ‘Sfumato’ is Italiaans voor ‘wazig’ ofwel ‘nevelig’.
Op 22 augustus 1911 bracht de Franse schilder Louis Béroud een bezoek aan het Louvre en daarin de Salon Carré, waar de Mona Lisa de laatste vijf jaar had gehangen. Er was echter alleen een lege plek te zien. Béroud deed navraag bij het museumpersoneel en dat vermoedde dat het schilderij tijdelijk was verwijderd, voor fotografie, bijvoorbeeld. De vorige dag was het museum gesloten geweest en werden een aantal zalen opnieuw ingericht. Pas toen er een lege schilderijlijst werd gevonden werd er alarm geslagen. Van al het personeel en iedereen die de vorige dag aanwezig was geweest werden vingerafdrukken gemaakt. 
Er werden diverse verdachten aan de tand gevoeld, waaronder de dichter Guillaume Apollinaire en de jonge Pablo Picasso, waarvan bekend was dat hij een passie voor het schilderij had. Bij een huiszoeking werd het schilderij niet gevonden, al trof men wel enkele beeldjes aan, die duidelijk uit het Louvre afkomstig waren. Ook bij de 32-jarige Italiaanse assistent-lijstenmaker Vincenzo Peruggia die in het Louvre had gewerkt bracht men een bezoekje, echter zonder zijn vingerafdrukken af te nemen of in de koffer onder zijn bed te kijken. Daar zat het schilderij namelijk in verstopt. Peruggia had het schilderij uit de lijst gehaald in een hoekje van het Louvre en onder zijn kleren verborgen. Omdat hij als werknemer bekend was, kon hij er zo mee het museum uitlopen.
Peruggia vond dat een schilderij van Da Vinci in een Italiaans museum hoorde te hangen. Maar omdat er veel ophef was over de diefstal en veel politie-inzet was het moeilijk om het kwijt te raken. Uiteindelijk werd er een melding bij de politie gedaan toen hij het schilderij aan het Uffizi in Florence probeerde te slijten. Hij werd tot een jaar gevangenisstraf veroordeeld, maar hoefde maar een paar maanden te zitten. In de gevangenis kreeg hij veel bedankbrieven, cadeaus en lekkernijen van Italianen die vonden dat hij gelijk had. Daarna vertrok hij, net als de Mona Lisa, weer naar Frankrijk.
Daar groeide het uit tot het topstuk van het museum. Dat lokt ook protesten aan, in 1955 werd er met zuur en later een steen naar gegooid, In 1974 met rode verf bespoten en in 2009 werd er een kop thee tegen gegooid. Als laatste in 2022 werd er taart naar Mona Lisa gegooid. Maar die zit intussen achter driedubbel kogelvrij glas.
Reacties
Een reactie posten